De WAM (Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen) beoogt financiële bescherming voor al diegenen die schade lijden door toedoen van motorrijtuigen.

Dat kunnen ook eigenaren en inzittenden zijn van andere motorrijtuigen.

De bescherming van deze benadeelden komt, onder andere, tot uitdrukking in:
·         een verzekeringsplicht voor alle motorrijtuigen (van Spartamet tot vrachtauto);
·         het beperkt aantal toegestane uitsluitingen;
·         het rechtstreeks vorderingsrecht van benadeelden op de aansprakelijkheids-verzekeraar van het motorrijtuig (hierna te noemen de WAM-verzekeraar);
·         het Waarborgfonds motorverkeer.

Er geldt een wettelijke verzekeringsplicht voor alle motorrijtuigen. Ook al staat een auto in de schuur of geparkeerd langs de weg, dan nog moet deze verzekerd zijn. Voor een auto waar langdurig niet mee gereden wordt, kan men ontheffing van verzekeringsplicht aanvragen. Vraagt men geen ontheffing aan, dan is men strafbaar voor het onverzekerd in bezit hebben van een motorrijtuig. De controle op de verzekeringsplicht voor gekentekende motorrijtuigen werkt als volgt. Iemand koopt een auto en sluit daarvoor een verzekering af. De verzekeraar meldt de auto aan bij het Centrum voor Voertuigtechniek en Informatie (vroeger heette deze overheidsinstelling de Rijksdienst voor het Wegverkeer, afgekort de RDW. De afkorting RDW is zo ingeburgerd, dat men deze nog steeds hanteert.) De RDW houdt een groot geautomatiseerd gegevensbestand bij waarin ondermeer wordt bijgehouden:

• -alle in Nederland uitgegeven kentekens;
• -alle houders van die kentekens;
• -of er een actuele WAverzekering is voor het motorrijtuig dat is geregistreerd op dit kenteken.

Als iemand (of een bedrijf) kentekenhouder is, maar geen verzekering heeft afgesloten, wordt dat door de RDW geconstateerd. Iedere 30 dagen vergelijkt de RDW de kentekengegevens met de verzekeringsgegevens die aangeleverd worden door alle WAMverzekeraars. Als er volgens deze vergelijking geen geldige verzekering (of opschorting) geldig is voor een motorrijtuig, dan ontvangt de kentekenhouder een waarschuwingsbrief. Als bij een tweede controle blijkt dat er nog steeds geen verzekering is dan moet de kentekenhouder een boete betalen. De enige manier om deze boete te ontlopen, is om aan te tonen dat er wel een geldige verzekering is. De fout kan bijvoorbeeld liggen bij de WAMverzekeraar. Deze kan het kenteken te laat of niet hebben aangemeld bij de RDW, terwijl de kentekenhouder toch netjes een WAverzekering heeft afgesloten. Op die verzekeringsplicht gelden een aantal uitzonderingen.

Het staat de benadeelde vrij om rechtstreeks de WAMverzekeraar aan te spreken. Deze is verplicht om daaraan gehoor te geven. Als de claim hard genoeg is, dan is de WAMverzekeraar verplicht de schade rechtstreeks aan de benadeelde uit te betalen.

Men noemt dit het rechtstreeks vorderingsrecht.

Ter bescherming van benadeelden is in de WAM het zogenaamde na-risico geregeld.

Wanneer de WA-verzekering van een motorrijtuig wordt beëindigd of opgeschort, dan moet de verzekeraar het motorrijtuig afmelden bij de RDW met behulp van de zogenaamde meldcode van het kentekenbewijs.

De verzekeraar loopt dan echter nog een periode na-risico. Die periode van na-risico vangt aan op de dag volgend op de dag van opschorting of beëindiging en duurt 16 dagen. Voorwaarde is wel dat de verzekeraar het kenteken binnen 30 dagen na de beëindiging of opschorting afmeldt. Vindt de afmelding plaats na 30 dagen dan vangt het 16 dagen na-risico aan op de dag volgend op de dag van afmelding.

Het na-risico eindigt in ieder geval wanneer de nieuwe eigenaar van het motorrijtuig zelf een WAM-verzekering voor het motorrijtuig heeft gesloten.

Het Waarborgfonds Motorverkeer is in 1965 ontstaan met de Wet aansprakelijkheids-verzekering motorrijtuigen (WAM). Iedere bezitter/houder van een motorrijtuig is volgens die wet verplicht zijn voertuig te verzekeren tegen de gevolgen van wettelijke aansprakelijkheid.

Ondanks die wettelijke verzekeringsplicht blijken er toch van tijd tot tijd onverzekerde auto's op de weg te rijden. Daarnaast komt het helaas ook voor dat motorrijtuigen schade veroorzaken en zonder zich te melden doorrijden. Om benadeelden in dit soort situaties financieel niet in kou te laten staan, is in de WAM het Waarborgfonds motorverkeer geregeld.

Het Waarborgfonds is er alleen voor schade die is veroorzaakt door een motorrijtuig (zoals een auto, motor of bromfiets) of door een aanhangwagen die daaraan gekoppeld is. Als de schade bijvoorbeeld is veroorzaakt door een fiets, door vandalen of een winkelwagentje, kan er helaas geen beroep op het Waarborgfonds gedaan worden. Bovendien moet vaststaan dat de benadeelde niet zelf aansprakelijk is voor de schade.

Het Waarborgfonds is er voor iedereen die benadeeld is door een ongeval met een motorvoertuig. Of deze nu als voetganger is aangereden of de benadeelde is autobe-stuurder, fietser of bijvoorbeeld eigenaar van een omvergereden tuinmuur.

Kortom, de benadeelde lijdt schade die veroorzaakt is door een motorrijtuig, hij is er zelf
niet voor aansprakelijk, maar kan de kosten toch niet op de verzekering van de tegenpartij verhalen. De 5e WAM richtlijn die in juni 2007 van kracht is geworden heeft ook gevolgen gehad voor het Waarborgfonds. De bijstellingen van de minimum verzekerde bedragen (waarover hierna meer) gelden namelijk ook voor de maximale verplichtingen van het Waarborgfonds. Daarnaast is het eigen risico verhoogd van  136,- naar 250,- bij materiële schade veroorzaakt door een niet geïdentificeerd motorrijtuig (bijvoorbeeld doorrijden na een ongeval). Bij schade veroorzaakt door een onverzekerd motorrijtuig is voortaan géén eigen risico meer van toepassing.

De WA-dekking zoals autoverzekeraars die voeren moet voldoen aan de eisen die in de WAM gesteld worden. Eerder zijn behandeld het beperkt aantal toegestane uitsluitingen en het rechtstreeks vorderingsrecht. Daarnaast moet in de algemene verzekeringsvoorwaarden van autoverzekeraars een bepaling staan dat de autoverzekeraar zich conformeert aan de eisen die de WAM daarna stelt.

Deze clausule noemt men de WAMstrik. Zonder deze WAMstrik zou iemand rijden zonder geldige verzekering; vandaar ook dat letterlijk iedere autoverzekeraar voor het WA-gedeelte van de polis deze WAMstrik heeft opgenomen.